Η Κομισιόν ζητά ετοιμότητα για 72 ώρες σε περίπτωση κρίσης. Τι πρέπει να έχει κάθε σπίτι, η τσάντα έκτακτης ανάγκης και η Ημέρα Ετοιμότητας

Νέες οδηγίες προς εκατομμύρια Ευρωπαίους πολίτες εξέδωσε η Κομισιόν, ζητώντας από τα νοικοκυριά να είναι προετοιμασμένα ώστε να μπορούν να καλύψουν μόνα τους τις βασικές τους ανάγκες για τουλάχιστον 72 ώρες σε περίπτωση ....σοβαρής κρίσης. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί την καθιέρωση ειδικής «Ημέρας Ετοιμότητας», με την πρώτη διοργάνωση να προγραμματίζεται για το 2027.

Η Ευρώπη ενισχύει τον σχεδιασμό της απέναντι σε φυσικές καταστροφές, εκτεταμένες διακοπές βασικών υπηρεσιών και άλλες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, δίνοντας πλέον μεγαλύτερη έμφαση στην προετοιμασία των πολιτών.

Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές παρουσιάστηκαν την Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, από την αρμόδια επίτροπο Χάτζα Λαμπίμπ.

Βασική επιδίωξη είναι κάθε οικογένεια να διαθέτει τα απαραίτητα εφόδια ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις πρώτες κρίσιμες ώρες μιας έκτακτης κατάστασης, όταν οι δημόσιες υπηρεσίες ενδέχεται να αντιμετωπίζουν αυξημένη πίεση. 

Γιατί η Κομισιόν ζητά ετοιμότητα 72 ωρών 

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι κρίσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη-μέλη γίνονται ολοένα πιο σύνθετες, γεγονός που απαιτεί καλύτερο συντονισμό και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών.  Οι πρώτες τρεις ημέρες μιας μεγάλης καταστροφής θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς είναι πιθανό να παρουσιαστούν προβλήματα στην ηλεκτροδότηση, την υδροδότηση, τις μεταφορές ή τις επικοινωνίες.

Για τον λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές οδηγίες επικεντρώνονται στην ατομική και οικογενειακή προετοιμασία.

Ο στόχος των 72 ωρών δεν σημαίνει ότι επίκειται συγκεκριμένη καταστροφή ή ότι οι πολίτες θα μείνουν υποχρεωτικά χωρίς κρατική βοήθεια. Πρόκειται για προληπτική προσέγγιση, ώστε οι βασικές ανάγκες να μπορούν να καλυφθούν ακόμη και όταν η παροχή βοήθειας καθυστερεί.

Τι πρέπει να περιλαμβάνει μια τσάντα έκτακτης ανάγκης

Ένα από τα βασικά στοιχεία της προετοιμασίας είναι η ύπαρξη οργανωμένου αποθέματος ειδών πρώτης ανάγκης και μιας τσάντας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση άμεσης απομάκρυνσης από το σπίτι.

Ενδεικτικά, χρήσιμα είδη είναι:

• Πόσιμο νερό: Επαρκής ποσότητα για τα μέλη του νοικοκυριού, ανάλογα με τις ανάγκες τους.
• Τρόφιμα μακράς διάρκειας: Κονσέρβες, ξηρά τρόφιμα και προϊόντα που δεν χρειάζονται ψυγείο.
• Φάρμακα: Απαραίτητη προσωπική αγωγή και βασικό φαρμακείο πρώτων βοηθειών.
• Φακός και εφεδρικές μπαταρίες: Για περιπτώσεις διακοπής ρεύματος.
• Φορητό ραδιόφωνο: Κατά προτίμηση με μπαταρίες ή χειροκίνητη φόρτιση.
• Power bank: Για την προσωρινή φόρτιση κινητών τηλεφώνων.
• Έγγραφα: Αντίγραφα σημαντικών προσωπικών και ιατρικών εγγράφων.
• Είδη υγιεινής: Προϊόντα ατομικής καθαριότητας και βασικά αναλώσιμα.

Η παραπάνω λίστα αποτελεί πρακτικό παράδειγμα προετοιμασίας και όχι ενιαίο, υποχρεωτικό πακέτο που έχει επιβληθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζεται για βρέφη, ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία, 

Εκπαίδευση των παιδιών από το σχολείο

Η Κομισιόν προτείνει να ενταχθεί η εκπαίδευση για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων στην προσχολική και πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

Τα παιδιά θα μπορούν να εξοικειώνονται με βασικές αρχές αυτοπροστασίας και να μαθαίνουν πώς πρέπει να αντιδρούν σε περιπτώσεις κινδύνου.

Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται και η κατάλληλη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, ώστε οι σχετικές δραστηριότητες να προσαρμόζονται στην ηλικία των μαθητών.

Στόχος δεν είναι η καλλιέργεια φόβου, αλλά η ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων και η καλύτερη κατανόηση των κινδύνων.

Ειδική προστασία για τα άτομα με αναπηρία

Σημαντικό μέρος των νέων κατευθυντήριων γραμμών αφορά την προσβασιμότητα των σχεδίων πολιτικής προστασίας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι τα μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των ατόμων με αναπηρία.

Αυτό αφορά τόσο τη δυνατότητα πρόσβασης σε αξιόπιστη ενημέρωση όσο και τον σχεδιασμό διαδικασιών απομάκρυνσης, μεταφοράς και υποστήριξης.

Παράλληλα, προωθείται η ενεργός συμμετοχή των ίδιων των ατόμων με αναπηρία στον σχεδιασμό των σχετικών πολιτικών.

Έρχεται η «Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ»

Η Κομισιόν ανακοίνωσε επίσης σχέδια για την καθιέρωση ετήσιας ευρωπαϊκής ημέρας αφιερωμένης στην πρόληψη και την αντιμετώπιση κρίσεων.

Η προτεινόμενη ημερομηνία είναι η 23η Οκτωβρίου, με την πρώτη διοργάνωση να προγραμματίζεται για τον Οκτώβριο του 2027.

Η επιλογή της ημερομηνίας συνδέεται με τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας το 2001.

Μέσα από ενημερωτικές δράσεις, εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες και ασκήσεις προετοιμασίας, η Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την κουλτούρα πρόληψης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δοκιμές αντοχής για τις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας

Οι πρωτοβουλίες δεν περιορίζονται στην προετοιμασία των πολιτών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί επίσης συστάσεις για δοκιμές αντοχής των εθνικών συστημάτων πολιτικής προστασίας, ώστε οι κρίσιμες υπηρεσίες να μπορούν να λειτουργούν ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.

Η διατήρηση της επιχειρησιακής λειτουργίας σε 24ωρη βάση, η ανταλλαγή πληροφοριών και ο συντονισμός μεταξύ των κρατών-μελών αποτελούν βασικές προτεραιότητες.

Οι σχετικές συστάσεις έχουν μη δεσμευτικό χαρακτήρα και εντάσσονται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική για την «Ένωση Ετοιμότητας».

Τι σημαίνουν οι οδηγίες για την Ελλάδα

Για τα ελληνικά νοικοκυριά, η προετοιμασία μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιπτώσεις σεισμών, πυρκαγιών, πλημμυρών ή εκτεταμένων διακοπών ηλεκτροδότησης.

Η ύπαρξη βασικών προμηθειών, η γνώση των διαθέσιμων οδών διαφυγής και η παρακολούθηση των επίσημων ανακοινώσεων μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη αντιμετώπιση μιας έκτακτης κατάστασης.

Η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία δεν εισάγει υποχρεωτική αποθήκευση τροφίμων ή νερού ούτε αποτελεί ανακοίνωση επικείμενης κρίσης.

Το κεντρικό μήνυμα της Κομισιόν είναι ότι η οργανωμένη προετοιμασία των πρώτων 72 ωρών μπορεί να περιορίσει τις συνέπειες μιας καταστροφής και να διευκολύνει το έργο των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. 

πηγη