Μια ρηξικέλευθη, τεκμηριωμένη και κοστολογημένη πρόταση από τον σύλλογο των υπαλλήλων του πρώην ΟΑΕΔ για δημιουργία νέου Οργανισμού Κοινωνικής και Προσιτής Κατοικίας και Ειδικού Ταμείου που θα αναλάβουν όλη την .....κρατική στεγαστική πολιτική. .
Να συσταθεί νέος Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας, που καταργήθηκε από τα μνημόνια μαζί με τα τελευταία ίχνη στεγαστικής πολιτικής, η οποία έδωσε τη θέση της στη ζούγκλα του real estate, και να δημιουργηθεί Ειδικό Ταμείο Προσιτής Στέγασης, με πόρους 3,2 δισ. ευρώ τον χρόνο, προτείνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων πρώην ΟΕΚ, Εργατικής Εστίας και ΟΑΕΔ (ΠΑΝΣΥΠΟ). Παρουσίασε χθες μια καλά τεκμηριωμένη και κοστολογημένη μελέτη που βασίζεται τόσο στην εμπειρία του πρώην ΟΕΚ, όσο και στην πρόσφατη θετική εμπειρία της Ισπανίας.
Πού θα βρεθούν τα χρήματα για να τροφοδοτήσουν το Ειδικό Ταμείο Προσιτής Στέγης με ετήσιο προϋπολογισμό 3,2 δισ. ευρώ; Ο ΠΑΝΣΥΠΟ προτείνει την εξής σύνθεση: 0,7 δισ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, 0,8 δισ. από τα ευρωπαϊκά ταμεία, 0,2 δισ. από αποθεματικά του ΟΕΚ και από αποπληρωμές δανείων/παραχωρητηρίων, 0,7 δισ. από Νέο Φόρο Στέγασης σε μεγάλες περιουσίες και εισοδήματα, 0,3 δισ. από Νέο Φόρο Τραπεζών, 0,2 δισ. από φορολόγηση βραχυχρόνιων μισθώσεων, 0,1 δισ. από φόρους Golden Visa και 0,2 δισ. από φόρο κλειστών ακινήτων.
Είμαστε βέβαιοι ότι στο άκουσμα των προτάσεων αυτών κάποιοι στην κυβέρνηση και στην αγορά ακινήτων βγάζουν ήδη φλύκταινες, αλλά, όπως σωστά λέει ο ΠΑΝΣΥΠΟ, είναι ένα δίκαιο και αναδιανεμητικό μείγμα: «Επιβαρύνει υψηλά εισοδήματα, μεγάλες περιουσίες, τράπεζες, βραχυχρόνια τουριστική μίσθωση που ούτως ή άλλως έχουν συμβάλει στη στεγαστική κρίση».
Ο νέος «Εθνικός Οργανισμός Κοινωνικής και Προσιτής Κατοικίας» θα αναλάβει όλη την κρατική στεγαστική πολιτική. Θα διαχειρίζεται τα αποθεματικά και τις ροές των παλιών στεγαστικών προγραμμάτων ύψους περίπου 1,5 δισ., την ακίνητη περιουσία ΟΕΚ και Δημοσίου, τα προγράμματα κοινωνικής κατοικίας, επιδότησης ενοικίου, ανακαίνισης/επισκευής/αποπεράτωσης και αξιοποίησης κλειστών κατοικιών. Θα είναι ένας αυτοτελής δημόσιος οργανισμός, με δικό του προϋπολογισμό, τεχνικές υπηρεσίες, δυνατότητα συμπράξεων με δήμους, Εκκλησία, στεγαστικούς συνεταιρισμούς και με διαφανή πλατφόρμα καταγραφής και διάθεσης ακινήτων.
Η μελέτη των εργαζομένων του πρώην ΟΕΚ προτείνει να διατίθεται κάθε χρόνο το 40% των πόρων του Ειδικού Ταμείου, 1,28 δισ. ευρώ, για κοινωνική κατοικία με στόχο 11.676 κατοικίες τον χρόνο (65% με 140.000 ευρώ/κατοικία, 25% ανακαινίσεις δημοσίων κτιρίων με 70.000/κατοικία και 10% αγορές/μετατροπές ιδιωτικών ακινήτων με 70.000/κατοικία). Το προτεινόμενο σχέδιο μπορεί να αποδώσει περίπου 58.000 κοινωνικές κατοικίες, αρκετές για να αρχίσει να πιέζεται προς τα κάτω η αγορά ενοικίου. Και γι’ αυτό προτείνεται το 60–70% των νέων κατοικιών να κατευθύνεται σε αστικά κέντρα υψηλής πίεσης (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο) και 30% σε μεσαίες/τουριστικές πόλεις και νησιά.
Οσον αφορά την επιδότηση ενοικίου, που εντάσσεται κι αυτή στη φαρέτρα του νέου ΟΕΚ, στόχος είναι ένα ενοίκιο 5 ευρώ/τ.μ., έναντι 14,3 ευρώ/τ.μ. που επικρατεί κατά μ.ό. σήμερα στην Αθήνα.
Απελευθέρωση
Η μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ εκτιμά επίσης ότι από τις περίπου 700.000 και πλέον κλειστές κατοικίες που υπάρχουν στη χώρα, ένα 25%-30% μπορούν να απελευθερωθούν από όλες τις δυνατές «πηγές» τους:
● από μικροϊδιοκτήτες με φορολογικά κίνητρα, εγγυήσεις για ζημιές ή απλήρωτα ενοίκια, επιδοτήσεις ανακαίνισης, προγράμματα εξαγοράς μεριδίων
● από κληρονόμους ακινήτων, με αναστολή φόρων, εφόσον εντάσσουν τα ακίνητά τους στην κοινωνική στέγη
● από τράπεζες και servicers, με υποχρεωτική ποσόστωση ένταξης ακινήτων τους στην κοινωνική στέγη
● από υψηλού εισοδήματος ιδιοκτήτες δευτερευουσών/τουριστικών κατοικιών με υψηλότερο ΕΝΦΙΑ σε κλειστά σπίτια με κίνητρα για κοινωνικό leasing και υποχρεώσεις διαθεσιμότητας για εργαζόμενους σε κρίσιμα νησιά
● από την εκκλησιαστική περιουσία, με νέο Μνημόνιο Συνεργασίας για δωρεά/παραχώρηση οικοπέδων για βιοκλιματικές κοινωνικές κατοικίες.
Το παράδειγμα της Ισπανίας
Είναι άραγε πολύ ουτοπικά και ριζοσπαστικά όλα αυτά; Οχι, αν λάβουμε υπόψη ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έχουν εφαρμοστεί στην Ισπανία, που επλήγη από τραπεζική κρίση που εξελίχθηκε σε στεγαστική. Το 2012, στην Ισπανία δημιουργήθηκε η «κακή τράπεζα» Sareb, για να φορτωθεί τα «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια και ακίνητα, με κρατική εγγύηση στα ομόλογά της. Νομικά εμφανιζόταν ως εταιρεία με ιδιωτική πλειοψηφία, στην πράξη ήταν ο ορισμός της ιδιωτικοποίησης των κερδών και της κοινωνικοποίησης των ζημιών του νοσηρού τραπεζικού συστήματος. Το 2021, η Eurostat αποφάσισε ότι το χρέος της Sareb, περίπου 35 δισ. ευρώ, πρέπει να φορτωθεί στο δημόσιο χρέος της Ισπανίας. Εγινε δηλαδή αυτό που παρά τρίχα γλίτωσε η Ελλάδα με τις κρατικές εγγυήσεις ύψους σχεδόν 20 δισ. ευρώ για τα προγράμματα Ηρακλής Ι και ΙΙ με τα οποία οι τράπεζες ξεφορτώθηκαν τα «σαπάκια» των ενυπόθηκων στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων.
Ωστόσο, το 2022, η κυβέρνηση Σάντσεθ με νομοθετική ρύθμιση απέκτησε πλειοψηφικό έλεγχο στην «κακή» Sareb. Ταυτόχρονα, η αποφάσισε να αξιοποιήσει έως 50.000 κατοικίες της Sareb για κοινωνική και προσιτή ενοικίαση. Ετσι, το ισπανικό Δημόσιο, που φορτώθηκε το κόστος διάσωσης των τραπεζών, μετέτρεψε μέρος της ζημιάς του σε απόθεμα κατοικίας. Αυτό εντάχθηκε στην Casa 47, μια νέα κρατική εταιρεία γης και κατοικίας (Entidad Estatal de Vivienda y Suelo), η οποία υλοποιεί πολεοδομικές παρεμβάσεις και αναπλάσεις, δημιουργεί μόνιμο απόθεμα προσιτής ενοικιαζόμενης κατοικίας και αξιοποιεί πάνω από 40.000 κατοικίες και 2.400 οικόπεδα της πρώην «κακής τράπεζας» Sareb ως μαγιά για κοινωνική και προσιτή μίσθωση. Χρηματοδοτείται με 13 δισ. ευρώ επί 10 χρόνια, ενώ ο Κρατικός Στεγαστικός Σχεδιασμός για την περίοδο 2026-2030 επιχορηγείται με 7 δισ. ευρώ (60% από το κεντρικό κράτος, 40% από τις περιφέρειες).
Τι κάνει, δηλαδή, η ισπανική Casa 47; Με κριτήρια εισοδηματικά (16.800–63.000 ευρώ τον χρόνο ανά νοικοκυριό), περιουσιακά (απαγορεύεται η κατοχή άλλης κατοικίας, όρια σε καταθέσεις/επενδύσεις) και μοριοδότηση ανάλογα με εισόδημα, μέγεθος νοικοκυριού, παιδιά, αναπηρία, μονογονεϊκές οικογένειες, χρόνια διαμονής στην περιοχή, στεγαστική ανάγκη, διαθέτει κατοικίες με μισθωτήρια μακράς διάρκειας, 14 χρόνια αρχικά, με ανανεώσεις ανά 7ετία, μέχρι έως 75 χρόνια συνολικά!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.